Świadectwo energetyczne nie zawsze jest obowiązkowe

Świadectwo charakterystyki energetycznej to dokument, który pokazuje, ile energii potrzebuje budynek lub lokal do codziennego użytkowania, między innymi do ogrzewania, wentylacji, przygotowania ciepłej wody, chłodzenia, a w budynkach niemieszkalnych także do oświetlenia. W praktyce pomaga ocenić, jak energochłonna jest nieruchomość i jakie mogą być orientacyjne koszty jej utrzymania.

Wiele osób kojarzy świadectwo energetyczne z obowiązkiem przy sprzedaży lub wynajmie mieszkania, domu albo lokalu. I słusznie, bo właśnie wtedy dokument jest najczęściej wymagany. Nie oznacza to jednak, że każdy właściciel nieruchomości musi posiadać świadectwo przez cały czas. Przepisy przewidują sytuacje, w których świadectwo charakterystyki energetycznej nie jest potrzebne.

Gdy korzystasz z nieruchomości na własne potrzeby

Najważniejsza zasada jest prosta: jeśli wykorzystujesz istniejący budynek lub lokal wyłącznie na własny użytek i nie planujesz go sprzedawać ani wynajmować, świadectwo charakterystyki energetycznej nie jest wymagane.

Oznacza to, że właściciel mieszkania, który po prostu w nim mieszka, nie musi zamawiać certyfikatu energetycznego tylko dlatego, że posiada nieruchomość. Obowiązek pojawia się dopiero w określonych sytuacjach, przede wszystkim przy sprzedaży, zbyciu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu lub wynajmie.

Warto jednak pamiętać, że brak obowiązku nie oznacza, że świadectwo jest bezużyteczne. Taki dokument może być pomocny, jeśli właściciel chce lepiej zrozumieć zużycie energii w budynku, zaplanować termomodernizację, wymianę źródła ciepła, docieplenie lub wymianę okien.

Budynki wyłączone z obowiązku sporządzania świadectwa

Ustawa wskazuje również konkretne rodzaje budynków, których nie obejmuje obowiązek sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej. Dotyczy to między innymi budynków objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Świadectwa nie wymaga się także dla budynków używanych jako miejsca kultu i do działalności religijnej. Wyłączenie obejmuje również określone budynki przemysłowe oraz gospodarcze, jeśli nie są wyposażone w instalacje zużywające energię, poza instalacją oświetlenia wbudowanego.

Kolejna grupa to budynki mieszkalne przeznaczone do użytkowania nie dłużej niż 4 miesiące w roku. W praktyce może to dotyczyć niektórych obiektów sezonowych, o ile faktycznie spełniają ten warunek. Zwolnione są także budynki wolnostojące o powierzchni użytkowej poniżej 50 m² oraz budynki gospodarstw rolnych o niskim wskaźniku EP, zgodnie z ustawowym limitem.

Dom do 70 m² budowany na własne cele mieszkaniowe

Osobną sytuacją jest zakończenie budowy. Co do zasady inwestor musi dołączyć świadectwo charakterystyki energetycznej do zawiadomienia o zakończeniu budowy albo do wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Z tego obowiązku wyłączone są jednak domy do 70 m² zabudowy budowane dla własnych celów mieszkaniowych.

To ważna informacja dla osób, które budują niewielki dom dla siebie. Należy jednak ostrożnie ocenić, czy dana inwestycja rzeczywiście spełnia warunki wyłączenia. W razie wątpliwości najlepiej sprawdzić aktualne wymagania przed złożeniem dokumentów do urzędu.

Kiedy mimo wszystko trzeba mieć świadectwo?

Świadectwo charakterystyki energetycznej będzie potrzebne, gdy budynek, lokal lub część budynku są sprzedawane albo wynajmowane. Przy sprzedaży dokument przekazuje się nabywcy przy akcie notarialnym. Przy najmie najemca powinien otrzymać kopię świadectwa albo wydruk dokumentu sporządzonego elektronicznie.

Co istotne, nabywca ani najemca nie mogą zrzec się prawa do otrzymania świadectwa. Jeśli dokument został już sporządzony, informacje z niego powinny być również uwzględnione w ogłoszeniu sprzedaży lub najmu.

Świadectwo jest ważne przez 10 lat, ale może stracić ważność wcześniej, jeśli w budynku wykonano prace zmieniające jego charakterystykę energetyczną, na przykład docieplenie, wymianę okien albo zmianę źródła ciepła.

Podsumowanie

Świadectwo charakterystyki energetycznej nie jest wymagane w każdej sytuacji. Najczęściej nie trzeba go mieć, gdy właściciel korzysta z budynku lub lokalu wyłącznie na własne potrzeby i nie planuje sprzedaży ani wynajmu. Przepisy przewidują też konkretne wyłączenia dla wybranych typów budynków, między innymi zabytków, miejsc kultu, małych budynków wolnostojących czy części obiektów sezonowych.

Jeśli jednak nieruchomość ma zostać sprzedana lub wynajęta, warto wcześniej sprawdzić obowiązki i przygotować dokument z odpowiednim wyprzedzeniem. Dzięki temu transakcja przebiega sprawniej, a kupujący lub najemca otrzymuje jasną informację o standardzie energetycznym budynku.

Jeśli chcesz sprawdzić, czy Twoja nieruchomość wymaga świadectwa energetycznego lub planujesz termomodernizację, skontaktuj się z nami i poznaj dostępne możliwości.

Źródła: Gov.pl – Świadectwa charakterystyki energetycznej, ELI – tekst jednolity ustawy o charakterystyce energetycznej budynków